AZƏRBAYCANDA BÜDCƏDƏNKƏNAR FONDLARIN 2024–2025-Cİ İLLƏR ÜZRƏ ANALİTİK TƏHLİLİ

Xülasə

Bu məqalədə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən büdcədən kənar dövlət fondlarının – Dövlət Sosial Müdafiə Fondu, İşsizlikdən Sığorta Fondu, İcbari Tibbi Sığorta Fondu və Dövlət Neft Fondunun – 2024–2025-ci illər üzrə maliyyə dayanıqlığı, gəlir və xərclərinin dinamikası, həmçinin investisiya fəaliyyətləri 
araşdırılmışdır. Tədqiqatda fondların gəlir mənbələri, sosial müdafiə və səhiyyə sistemlərinə yönəltdikləri 
xərclərin strukturu, dövlət büdcəsi ilə qarşılıqlı əlaqəsi statistik göstəricilər və hüquqi sənədlər əsasında təhlil edilmişdir. Əldə olunan nəticələr göstərir ki, büdcədənkənar fondların iqtisadi sabitliyin qorunmasında, sosial rifahın gücləndirilməsində və uzunmüddətli maliyyə dayanıqlığının təmin 
olunmasında rolu ildən-ilə artmaqdadır. Dövlət Neft Fondunun beynəlxalq maliyyə bazarlarına yönəltdiyi 
investisiyalar, həmçinin Dövlət Sosial Müdafiə Fondu ilə İşsizlikdən Sığorta Fondunun sosial ödənişlərin 
maliyyələşdirilməsindəki əhəmiyyəti xüsusi olaraq vurğulanmışdır. Bununla yanaşı, icbari tibbi sığortanın tətbiqi səhiyyə sektorunda yeni maliyyələşmə mexanizmlərinin formalaşmasına şərait yaratmışdır. Araşdırma nəticəsində fondların fəaliyyətinin daha effektiv və şəffaf idarə olunması, investisiya strategiyalarında risklərin azaldılması və qeyri-neft sektoruna kapital axınının artırılması ilə bağlı 
tövsiyələr irəli sürülmüşdür. Bu məqamlar Azərbaycanda fiskal siyasətin davamlı inkişafında və sosial 
dövlət modelinin möhkəmləndirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.