POST-KONFLİKT İQTİSADİ BƏRPASINDA “SMART – GREEN” BAĞLANTISI: AZƏRBAYCANIN AZAD EDİLMİŞ ƏRAZİLƏRİ ÜÇÜN STRATEJİ YOL XƏRİTƏSİ

Xülasə

Bu tədqiqat işi "Ağıllı şəhər" texnologiyaları ilə "Yaşıl iqtisadiyyat" konsepsiyası arasındakı sinergetik əlaqəni təhlil edərək, post-konflikt ərazilərin iqtisadi bərpası üçün yeni bir paradiqmanı araşdırır. Əvvəlki vəziyyətin bərpasına (status-quo ante) fokuslanan ənənəvi rekonstruksiya modellərindən fərqli olaraq, bu tədqiqat münaqişədən zərər çəkmiş regionların köhnəlmiş sənaye mərhələlərini adlayaraq birbaşa Dördüncü Sənaye İnqilabına (4IR) inteqrasiyasını təmin edən "Leapfrogging" (Texnoloji sıçrayış) strategiyasını təklif edir. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə fokuslanan məqalədə süni intellekt əsaslı infrastrukturun, bərpa olunan enerji klasterlərinin və karbon kreditləri vasitəsilə maliyyələşmə mexanizmlərinin makroiqtisadi multiplikatorları təhlil edilir. Ekonometrik modelləşdirmə və strateji SWOT analizi vasitəsilə tədqiqat sübut edir ki, "Smart-Green" bağlantısı əməliyyat xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, resurs səmərəliliyini yüksəldir və ESG (Ekoloji, Sosial və İdarəetmə) meyarlarına yönəlmiş birbaşa xarici investisiyaları cəlb edir. Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində icra olunan "Ağıllı kənd" layihəsi dayanıqlı kənd inkişafı üçün əsas keys-stadi (nümunə) kimi təqdim olunur. Tədqiqatın nəticələri post-konflikt zonalarının rəqabətqabiliyyətli, yüksək texnologiyalı və sıfır emissiyalı iqtisadi mərkəzlərə çevrilməsi üçün qərar qəbul edənlərə strateji yol xəritəsi təqdim edir.